DZISIAJ JEST:
        Strona główna    


ul. Wolska 138/140

Cerkiew św. Jana Klimaka

Cerkiew została wzniesiona z fundacji prawosławnego arcybiskupa warszawskiego Hieronima Egzemplarskiego na początku XX wieku. Na decyzji arcybiskupa zaważyła śmierć ukochanego syna - malarza Jana Ilicza. Jego pamięci została poświęcona cerkiew.
Uroczystość położenia kamienia węgielnego odbyła się 28 czerwca 1903 roku. 15 października 1905 roku nastąpiła konsekracja nowo wzniesionej świątyni p.w. św. Jana Klimaka Lestwicznina. W tym samym dniu do dolnej części świątyni przeniesiono trumnę ze szczątkami zmarłego syna fundatora. Cerkiew wzniesiono na planie krzyża, z jedną kopuła i wejściem głównym usytuowanym od zachodu. Projektant, W. N. Pokrowski wzorował się na XVII w. cerkwiach znad Donu. Budowla posiadała dwie kondygnacje: górna - jednoprzestrzenna pełniła funkcje liturgiczne, dolna - mauzoleum rodzinne fundatora.

W okresie międzywojennym w 1915 wszyscy kapłani prawosławni pracujący w Warszawie zostali ewakuowani i cerkiew św. Jana Klimaka została zamknięta. Opiekował się nią kościelny, Nikanor Skibin. Dopiero w 1919 do stolicy Polski przyjechał ks. Antoni Rudlewski, który został proboszczem parafii Trójcy Świętej i zaczął odprawiać Świętą Liturgię w cerkwi na Podwalu. Na jego prośbę do Warszawy przybył również ks. Jan Kowalenko. Objął on opiekę nad świątynią na Woli. Z jego inicjatywy przy budynku wzniesiono w 1931 dzwonnicę, której cerkiew dotąd nie posiadała, i zawieszono na niej dzwony o łącznej masie 354 kg.

W czasie Powstania Warszawskiego teren cmentarza prawosławnego był jednym z wielu miejsc w rejonie ul. Wolskiej, gdzie odbywały się masowe egzekucje ludności cywilnej i gdzie hitlerowcy palili zwłoki swych ofiar.

Podczas II wojny światowej Cerkiew, zwłaszcza jej część dolna, była niejednokrotnie schronieniem dla cywilnej ludności Warszawy w czasie jej obrony we wrześniu 1939. W czasie rzezi Woli zginął proboszcz parafii św. Jana Klimaka archimandryta Teofan (Protasiewicz) oraz jeden z jej kapłanów, ks. Antoni Kaliszewicz razem z rodziną. Hitlerowcy zamordowali również kilkadziesiąt osób ukrywających się w dolnej części cerkwi: członków chóru parafialnego, kilkanaścioro prawosławnych wiernych oraz grupę mieszkańców domów w najbliższej okolicy. Po tym wydarzeniu cerkiew została opuszczona i pozostawała bez opieki do stycznia 1945. Wielokrotnie służyła jako kryjówka dla ludności cywilnej w czasie powstania warszawskiego. Między styczniem i majem 1945 świątynią opiekował się ks. Eugeniusz Pietraszkiewicz, pod nadzorem którego dokonano usunięcia części wojennych zniszczeń obiektu.

W latach siedemdziesiątych przeprowadzono generalny remont świątyni, dokonując jej przebudowy. Zbudowano górny chór i poszerzono dolną cerkiew, którą ponownie konsekrowano w 1977 r.
W latach 1973-1980 wnętrze świątyni, pierwotnie pozbawione dekoracji, wzbogaciło się o witraże i malowidła autorstwa Adama Stalony-Dobrzańskiego.


Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi nr 65
01-128 Warszawa ul. Elekcyjna 21/23
Tel/fax (22) 836 - 47 - 64     (22) 836 - 40 - 29
http://sp236gim61.neostrada.pl

Ostatnia aktualizacja:
(mm/dd/rr)